Wat eten wormen

De geheimen van de bodemeters ontrafeld

Wormen zijn geen kieskeurige eters. Eigenlijk zijn ze de ultieme alleseters van de natuur. Ze spelen een cruciale rol in het afbreken van organisch materiaal. Zonder hen zou de aarde verstikken onder afval. Jouw tuin zou er heel anders uitzien zonder deze ondergrondse helden.

Wormen leven in de grond. Ze eten wat ze daar tegenkomen. Dit klinkt eenvoudig, maar de variatie in hun dieet is verrassend groot. Ze consumeren letterlijk de resten van wat ooit levend was. Ze maken het voedsel kleiner. Daarna poepen ze het weer uit als prachtige, voedzame wormenmest, ook wel ‘wormcompost’ genoemd. Dit is pure goudstof voor je planten.

Wat vormt de hoofdmoot van hun maaltijd?

De basis van het dieet van een regenworm bestaat uit materiaal dat in het bovenste deel van de bodem ligt. Denk aan alles wat de natuur teruggeeft aan de aarde. Dit zijn de meest voorkomende voedingsbronnen:

• Dood plantenmateriaal: afgevallen bladeren, dode grassnippers en vergane stengels.

• Micro-organismen: bacteriën en schimmels die al begonnen zijn met het afbreken van het materiaal. Wormen eten dit verteerde goedje mee.

• Dierlijke uitwerpselen: mest van andere dieren, zoals konijnenkeutels of koeienvlaaien, als dit in hun leefgebied komt.

• Kleine deeltjes grond: hoewel ze geen steentjes eten, nemen ze wel fijne minerale deeltjes op terwijl ze eten.

Het proces is fascinerend. Ze zuigen het organische materiaal naar binnen. In hun spijsverteringskanaal mengen ze dit met gronddeeltjes. Dit proces verrijkt de bodem enorm. De voedingsstoffen worden direct beschikbaar voor jouw plantenwortels. Meer weten over wat egels eten? Zij spelen een belangrijke rol in het ecosysteem door deze organische stoffen te verwerken.

###.

###

Verschillende wormen, verschillende smaken

Niet alle wormen zijn hetzelfde. De bodem herbergt verschillende soorten, en hun voedingsvoorkeuren variëren een beetje. Als je je afvraagt welke wormen het meest in jouw tuin leven, kijk je vaak naar de bekende regenwormen. Maar er zijn meer eters onder de grond.

VIDEO: Wat eten wormen? Beste (en slechtste) voedingsmiddelen onthuld

De drie hoofdgroepen wormen en hun eetgewoonten

Wetenschappers delen de bodemwormen vaak in groepen in op basis van waar ze leven en wat ze eten. Dit helpt je begrijpen hoe ze jouw bodemstructuur beïnvloeden:

1. Epigeïsche wormen (oppervlakte-eters)

Deze wormen leven en eten voornamelijk op of net onder het bodemoppervlak. Ze houden van verse, zachte organische stoffen. Denk aan een dikke laag bladeren in de herfst. Hun favoriete maaltijd is vers afgevallen blad. Ze zijn cruciaal voor de afbraak van mulchlagen. Als je veel strooisel op je bedden hebt liggen, trek je deze wormen aan.

1. Endogeïsche wormen (grondeters)

Dit zijn de echte gravers in jouw tuin. Ze leven in de mineralenlaag van de bodem. Ze voeden zich met organisch materiaal dat al in de grond is gemengd, vaak samen met aarde. Ze creëren horizontale gangen. Hun activiteit verbetert de bodemstructuur enorm. Ze eten de grond zelf, maar de organische deeltjes erin zijn hun echte doel.

1. Anecique wormen (diepe gravers)

Dit zijn de giganten onder de wormen, degenen die diepe, verticale tunnels graven. Ze voeden zich met zowel oppervlakkig materiaal als materiaal dieper in de bodem. Ze trekken blad in hun diepe holen. Ze zijn essentieel voor het mengen van de bodemlagen. Ze brengen voedingsstoffen van boven naar beneden, en andersom.

Composteren met wormen: hun favoriete lekkernijen

Als je aan vermicomposteren denkt – composteren met wormen – dan wil je weten wat je ze mag voeren. Dit is waar je actief kunt sturen wat jouw wormen eten, wat resulteert in betere compost.

Wormen zijn dol op zacht, vochtig en al deels afgebroken voedsel. Hoe fijner je het aanbiedt, hoe sneller ze het verwerken. Voordat je iets aan je wormenbak toevoegt, bedenk dan dat wormen geen vlees, zuivel of olieachtige etenswaren verwerken.

Hier zijn enkele favoriete hapjes voor jouw wormen:

• Groenteafval: restjes van wortels, sla, komkommer. Zorg dat het klein gesneden is.

• Fruitafval: appelschillen, bananenschillen (zonder al te veel pitten of zaden).

• Koffiedik en theezakjes: een ware traktatie, vooral koffiedik.

• Verkruimeld karton of papier: dit helpt de structuur van hun leefomgeving en voegt koolstof toe.

• Eierschalen: geplette eierschalen zijn belangrijk. Ze leveren calcium en helpen de pH in de bak te reguleren.

Het is belangrijk om te onthouden dat je de wormen niet moet overvoeren. Ze eten wat ze nodig hebben. Als er te veel voedsel ligt, kan het gaan rotten. Dit trekt ongewenste beestjes aan en vermindert de kwaliteit van hun maaltijd.

Hoe verteren wormen hun voedsel?

Het spijsverteringsstelsel van een worm is ingenieuze. Ze hebben geen tanden om te kauwen. Ze slikken het materiaal in zijn geheel door, inclusief de gronddeeltjes die ze opnemen.

Het maaggedeelte van de worm bevat een spiermaag, ook wel krop genoemd. Hier wordt het voedsel vermengd met zand of kleine steentjes die de worm heeft ingeslikt. Deze steentjes fungeren als ‘maagstenen’. Ze helpen het materiaal te vermalen. Dit is cruciaal voor de opname van voedingsstoffen.

Na de vermaling gaat het voedsel naar de darmen. Hier gebeurt de magie. De wanden van de darmen nemen de voedingsstoffen op. De afvalstoffen die overblijven, zijn de eerder genoemde, zeer waardevolle wormenmest. Dit is het eindproduct van hun dieet: een natuurlijke bodemverbeteraar.

Wat moet je vermijden in het dieet van de worm?

Hoewel wormen opportunistische eters zijn, zijn er dingen die hun gezondheid schaden of de balans in jouw composthoop verstoren. Als je een gezonde wormenpopulatie wilt behouden, vermijd je deze items:

• Vette en olieachtige resten: Deze breken moeilijk af en kunnen de luchtstroom in de grond blokkeren.

• Zuivelproducten en vlees: Deze trekken ongedierte aan, zoals vliegen en ratten, en kunnen gaan stinken voordat de wormen ze kunnen verwerken.

• Zure of sterk bewerkte etenswaren: Citroenschillen in grote hoeveelheden of sterk gekruid eten is te intensief voor hun delicate systeem.

• Plantmateriaal dat ziek is: Voorkom de verspreiding van plantenziekten door zieke delen te vermijden.

Wormen reageren ook sterk op de vochtigheid. Te natte omstandigheden maken het lastig voor ze om adem te halen, want ze ademen door hun huid. Te droog betekent dat hun voedsel niet zacht genoeg is om door te slikken.

Veelgestelde vragen over het eten van wormen

Wat is het beste voedsel voor regenwormen in de tuin?

Het beste voedsel zijn de natuurlijke afvalproducten: afgevallen bladeren, onbehandeld grasafval en goed verteerde compost. Dit bootst hun natuurlijke omgeving na.

Eten wormen levende plantenwortels?

Over het algemeen eten de meest voorkomende tuinenwormen, zoals de compostwormen, geen gezonde, levende wortels. Ze focussen zich op dood en rottend materiaal. Er zijn uitzonderingen bij specifieke plaaglarven, maar de typische regenworm is een opruimer, geen wortelvreter.

Aanvullende informatie

Hier zijn enkele informatieve links speciaal over Wat eten wormen.

• Wat eten wormen – Wormenkwekerij Wasse

• Wat mag erin? De voedingslijst voor jouw Wormenkrukje

Hoe snel eten wormen hun voedsel op?

Dit hangt af van de temperatuur, het type voedsel en de grootte van de wormenpopulatie. In ideale, warme omstandigheden kunnen een grote populatie wormen dagelijks een aanzienlijke hoeveelheid organisch materiaal omzetten. Ze zijn verrassend efficiënt.

Helpen wormen de bodem te beluchten door te eten?

Absoluut. Terwijl wormen zich een weg door de aarde banen op zoek naar voedsel, creëren ze tunnels. Deze tunnels zorgen voor lucht en water dat dieper in de bodem kan dringen. Dit is een fantastisch neveneffect van hun dieet.