Stel je eens voor: je kijkt uit het raam op een zonnige ochtend. Tussen het vroege ochtendgloren zie je een flits van zwart-wit. Daar zit hij dan, de ekster, met zijn trotse houding en zijn glinsterende verenkleed. Deze vogels fascineren ons vaak. Ze zijn slim, ze zijn overal en hun nieuwsgierigheid is bijna tastbaar. Maar heb je je ooit echt afgevraagd: wat eten eksters precies? Het antwoord is verrassender dan je denkt, en het geeft je een nieuw perspectief op deze alledaagse, maar bijzondere vogels.
De omnivoor in jouw achtertuin: een kijkje in het dieet van de ekster
De ekster, met zijn wetenschappelijke naam Pica pica, staat bekend als een ware opportunist. Dit is geen vogel met een strak dieetplan. Integendeel, de ekster past zijn menu moeiteloos aan de omgeving aan. Zie de ekster als de ultieme alleseter van de vogelwereld. Jouw tuin, het park, het weiland; overal vinden ze iets lekkers. Hun eetgewoonten veranderen met de seizoenen mee. Wat ze eten in de lente is anders dan wat ze opsmikkelen in de winter. Dit maakt ze zo succesvol in het overleven, zelfs in drukke stedelijke gebieden.
Wat eten eksters in de lente en zomer?
Wanneer de dagen langer worden en de natuur ontwaakt, verandert de jachtstrategie van de ekster. De lente brengt een overvloed aan insecten met zich mee. Dit is de periode waarin de ekster zijn eiwitbehoefte flink aanvult. Ze zijn meesters in het opsporen van kleine beestjes.
Denk hierbij aan:
- Insecten: Alles wat kruipt of vliegt, van kevers en rupsen tot sprinkhanen en larven. Ze pikken ze zo uit het gras of van bloemen.
- Ongewervelden: Wormen, slakken en spinnen vormen een belangrijk onderdeel van hun dieet wanneer de grond vochtig is.
- Kleine gewervelden: Ja, eksters zijn ook jagers. Ze pakken muizen, woelratten of jonge vogeltjes als ze de kans krijgen. Dit gedrag, hoewel soms controversieel, maakt deel uit van hun natuurlijke rol in het ecosysteem.
- Eieren en kuikens: Helaas, eksters staan erom bekend dat ze nesten plunderen. Ze eten de eieren van andere vogels, of ze pakken pas uitgekomen kuikens. Dit is een natuurlijk jachtgedrag om hun jongen te voeden.
De zomer draait om energie. De vele larven en onrijpe vruchten helpen de jonge eksters snel groot te worden. Jouw composthoop is voor hen een rijk buffet.
VIDEO: Eksters eten meelwormen
Het menu van de ekster in de herfst en winter
Als de temperaturen dalen en de insecten zich verstoppen, schakelt de ekster over op voedsel dat langer houdbaar is. Dit is waar hun intelligentie echt naar voren komt. Ze slaan voedsel op, een gedrag dat ‘hamsteren’ wordt genoemd.
Wat staat er op het wintermenu?
- Zaden en noten: Eikels en beukennootjes zijn favoriet. De ekster begraaft deze noten in de grond om ze later weer op te graven. Vaak vergeten ze een deel, wat bijdraagt aan de verspreiding van bomen.
- Aas: Wanneer er een dier is gestorven, zijn eksters er snel bij. Ze ruimen op en eten wat beschikbaar is.
- Voedselresten: In stedelijke gebieden is dit cruciaal. Kijkend naar wat eksters eten bij mensen, zie je vaak restjes brood, kaas of ander afval dat ze slim vinden om te verzamelen.
- Bessen en fruit: Rijp fruit dat van de takken valt, wordt gretig geconsumeerd.
Wanneer je je afvraagt wat eksters eten in de winter, bedenk dan dat ze slim gebruikmaken van alles wat ze kunnen vinden. Ze zijn niet kieskeurig als het om overleven gaat.
Slimme eters: hoe eksters hun voedsel bemachtigen
De ekster is niet alleen een effectieve eter, hij is ook een slimme zoeker. Hun vermogen om problemen op te lossen helpt hen aan voedsel waar andere vogels niet bij kunnen.
Gebruik van gereedschap en strategie
Wist je dat eksters soms gereedschap gebruiken? Hoewel ze niet zo beroemd zijn als sommige papegaaien, gebruiken ze wel slimme technieken. Ze kunnen bijvoorbeeld een steentje gebruiken om een insect los te wrikken. Ze observeren gedrag van andere dieren en leren daarvan.
De manier waarop ze de schil van een hard stuk fruit openen, is fascinerend. Ze laten het vaak vallen vanaf een hoogte op een hard oppervlak. Dit is pure, toegepaste natuurkunde, uitgevoerd door een vogel. Als je kijkt hoe eksters wormen lokken, zie je dit inventieve gedrag nogmaals terug.
De rol van voedselopslag
Voedselverbergen is een sleutel tot hun succes, zeker in de koudere maanden. Eksters hebben een uitstekend ruimtelijk geheugen. Ze leggen honderden, zo niet duizenden, voedselvoorraadjes aan. Dit helpt hen door de schaarse periodes heen. Ze verbergen items individueel, vaak onder een laagje aarde of tussen bladeren. Als een andere ekster ze observeert tijdens het verstoppen, verplaatsen ze dit voedsel later naar een andere plek, om concurrentie te vermijden. Dit toont een hoog niveau van sociale intelligentie.
Voedselbronnen in de buurt van mensen
Als je dicht bij menselijke bewoning leeft, heeft dit een grote impact op wat eksters eten. Ze zijn meesters in het uitbuiten van de menselijke omgeving. Dit is waarom je ze vaak ziet bij vuilnisbakken of op terrassen.
Wat eten eksters in de stad is vaak anders dan wat hun soortgenoten op het platteland eten. In de stad zijn ze afhankelijker van afval en aangeboden voedsel.
- Voederplanken: Zonnebloempitten, pinda’s, en zelfs restjes brood die je neerlegt, worden dankbaar aangenomen.
- Composthopen: Een rijke bron van larven en organisch materiaal.
- Dierenvoer: Voerbakken voor huisdieren, mits ze erbij kunnen, trekken hun aandacht.
Het is belangrijk om te beseffen dat het voeren van wilde dieren altijd met zorg moet gebeuren. Hoewel de ekster zich goed aanpast, moet je overwegen of je hun natuurlijke voedselzoekgedrag beïnvloedt. De beste manier om ze te ondersteunen, is door een gevarieerde tuin te creëren die hen natuurlijke insecten en zaden biedt.
Veelgestelde vragen over het dieet van de ekster
Je hebt nu een goed beeld van de veelzijdigheid van het eksterdieet. Hieronder vind je nog wat snelle antwoorden op de meest gestelde vragen die mensen vaak hebben over deze intelligente vogels.
Nuttige bronnen
Verken deze relevante bronnen om je kennis over Wat eten eksters uit te breiden.
Eten eksters alleen maar aas en afval?
Nee, absoluut niet. Hoewel ze zeker gebruikmaken van aas en menselijke resten, bestaat een groot deel van hun natuurlijke dieet uit levende prooien zoals insecten, wormen en kleine knaagdieren. Ze zijn veelzijdige jagers.
Zijn eksters gevaarlijk voor kleine tuinvogels?
Eksters jagen op eieren en jonge kuikens, dat klopt. Dit is hun natuurlijke gedrag om hun eigen jongen groot te brengen. Ze beconcurreren andere vogels om voedselbronnen, maar ze maken deel uit van de natuurlijke voedselketen in jouw omgeving.
Wat is het favoriete voedsel van een ekster als het vriest?
Bij strenge vorst zijn zaden, noten en bewaarde voorraden hun redding. Ze graven dan vaak de begraven eikels weer op. Ze zoeken ook intensief naar alles wat makkelijk te kraken is, zoals dode insecten onder de sneeuw of zachte vruchten. Alhoewel het dieet van een ekster varieert, is het interessant om te weten wat wespen eten in de winter.
Kan ik eksters voeren, en zo ja, wat is dan het beste?
Je kunt ze voeren, maar wees bewust van de balans. Ongezouten pinda’s, stukjes onrijpe kaas, of stukjes ei zijn voedzaam voor ze. Vermijd bewerkt brood, want dat bevat te weinig voedingswaarde voor hen.
